Over Thee

Thee, een drank met geschiedenis

In Nederland worden er vandaag de dag gemiddeld twee kopjes thee per dag per persoon gedronken. Dat komt per jaar neer op zo een 101 liter thee per persoon! Dat was ooit bijna het dubbele maar de populariteit van thee heeft altijd pieken en dalen gekend. Thee is momenteel weer sterk in opkomst. We drinken het op elk moment van de dag. Thee is geliefd en dat is waarschijnlijk de reden dat er nu zoveel verschillende soorten thee verkrijgbaar zijn. Voor elk tijdstip en elke gelegenheid een andere smaak...

Thee wordt al honderden jaren gebruikt. De geschiedenis leert dat de theeplant oorspronkelijk voorkwam in China en India. Het verbouwen en gebruiken van thee werd in de zesde en zevende eeuw van onze jaartelling in China algemeen en verspreidde zich langzaam in de regio. Ruim een eeuw later maakte Japan kennis met thee. Onder de handelswaren die via de zijderoute tussen China en het Midden-Oosten werden verspreid, bevond zich vermoedelijk ook thee. Arabische kooplieden zorgden er in de zestiende eeuw voor dat thee voor het eerst bekend werd in Europa.

De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) verscheepte begin 17e eeuw de eerste kisten met thee van China naar Nederland. Ze hadden tot ongeveer 1660 het monopolie op de verkoop van thee in Europa. Er kwam geduchte concurrentie van de Britten en de Portugezen want aan thee viel behoorlijk wat te verdienen. Thee was erg duur maar werd een geliefde drank onder de welgestelden in West Europa. De meeste mensen dronken tot halverwege de 18e eeuw wijn en bier. Toen rond die tijd de prijs van thee werd verlaagd, konden meer mensen van thee gaan genieten. Daardoor werd thee snel een bijzonder populaire drank.

Theeplant

Thee komt van een groenblijvende plant uit de familie van de Camellia. Plantkundigen onderscheiden twee nauw verwante soorten; de Camellia sinensis en de Camellia assamica. Overige soorten zouden hiervan afgeleid zijn. Deze plant met donkergroene bladeren en kleine witte bloesems groeit het beste in een warme, vochtige omgeving (tussen de 10 en 30 graden) en op een hoogte van tussen de 350 en 3500 meter boven zeeniveau. Hoe hoger, des te beter de smaak en de kwaliteit van de thee want de juiste combinatie van hoogte en vochtigheid zorgt voor de benodigde langzame groei.

Soorten Thee

De vier voornaamste soorten thee, afkomstig van de Camellia-plant zijn zwarte, groene, Oolong en witte thee. Al deze thee begint met groene bladeren van dezelfde plant. De verwerking van de bladeren bepaalt of de thee zwart, groen of Oolong wordt.

Voor het maken van zwarte thee worden de theebladeren die net geplukt zijn, eerst gedeeltelijk gedroogd (verflenst) zodat ze flexibeler worden. Hierna worden de bladeren licht gekneusd, zodat de sappen en enzymen vrijkomen. Dan volgt een proces van oxidatie (fermentatie) dat de zwarte thee (gefermenteerde thee) zijn kenmerkende kleur en smaak geeft. Tenslotte worden de theebladeren bewerkt met droge hete lucht om de enzymen te vernietigen en de bladeren te stabiliseren.

De groene thee, ook wel ongefermenteerde thee genoemd, wordt gemaakt van niet-geoxideerde bladeren. De bladeren worden eerst verflenst en dan verhit om te voorkomen dat de oxidatie in gang wordt gezet. Daarna worden de bladeren gekneusd en gedroogd. Groene thee bevat veel van de vitaminen en andere goede eigenschappen van het verse groene blad en staat daarom bekend als gezond.

Oolong thee zit tussen zwarte en groene thee in en wordt ook wel half-gefermenteerde thee genoemd. De oxidatie wordt na korte tijd gestopt zodat de versheid van groene thee wordt behouden, maar de smaak en rijpheid van zwarte thee aanwezig is. Oolong thee komt voornamelijk uit China en Taiwan.

Witte thee is een van oudsher Chinese specialiteit en wordt op beperkte schaal geproduceerd in de provincie Fujian in China en tegenwoordig ook op Sri Lanka. Deze thee werd oorspronkelijk alleen aan bijzondere gasten aangeboden. Het betreft nieuwe knoppen die worden geplukt voordat ze opengaan. Daarna worden de knoppen gekneusd en gedroogd. De gekrulde knoppen hebben een zilverachtige kleur en geven een zeer licht strokleurig aftreksel.

India, Sri Lanka en Afrika staan bekend om hun soorten zwarte thee, Japan is gespecialiseerd in groene thee en China produceert alle vier hierbovenstaande soorten.

Naast de thee van de Camellia-plant is er ook Rooibosch thee of rode thee. Deze thee wordt gemaakt van bladeren van de Aspalathus linoaris en komt uit Zuid Afrika. Deze thee is cafeïnevrij en rijk aan vitamine C, mineraalzouten en proteïnen.

Voor meer informatie en met dank aan :

Thee ontdekken, proeven, genieten van Hattie Ellis (Veltman Uitgevers)
Thee alle informatie voor de liefhebber van Jane Pettigrew (Librero)
Koffie en Thee Informatie Bureau (KTIB)
Elsevier Culinaire encyclopedie (Uitgeverij Elsevier)
Het Conran Kookboek (Uitgeverij Bosch en Keuning)